Galapagos Veldverslag

Augustus 2006

Haaien onder vuur op de Galapagos

Dylan Walker rapporteert dat de problemen waar haaien in de Galapagos mee kampen over het hoofd zouden kunnen zijn gezien – echter nu niet meer.

Darwin’s vinken, reuzenschildpadden en landleguanen zijn de meest bekende dieren van de Galapagos. Het zijn ongelooflijk tamme, fascinerende dieren die hebben geleden onder de handen der mensheid en om die reden het aandachtspunt van behoud en instandhouding zijn op de eilanden.

Maar er is veel meer in de Galapagos dan de 13 heuvels van vulkanische steen, die verrijst aan de Oostelijke, Tropische, Stille Zuidzee, 960 km ten Westen van Ecuador. Er is een ander Eden voorbij de paradijselijke stranden; een plaats waar door velen over wordt gerept als zijnde één der ‘’Zeven onderwater wonderen ter wereld’’. Deze plaats, waarnaar strategisch wordt verwezen als het Galapagos zeereservaat, is op ieder punt even inspirerend als het land dat Darwin inspireerde tot zijn evolutietheorieën. Alles wat je hoeft te doen is een snorkel en masker op te zetten en te gaan zwemmen, teneinde de acrobatische Galapagos zeeleeuwen, torpedoachtige Galapagos pinguïns en ronkende, groene, zeeschildpadden te ontdekken. Doch als er één dier is, dat de unieke classificatie van de Galapagos als maritiem spektakel kan samenvatten, dan is het niet de schildpad, pinguïn of zeeleeuw, maar de haai!

De rijk aan voedingsstoffen zijnde wateren die de eilanden omgeven ondersteunen een ongelooflijke diversiteit en overvloed aan haaien, van ’s werelds grootste vis in de vorm van een walvishaai, tot de grote scholen van zwervende hamerhaaien, en, als andere extreem, de kleine, slanke, witpuntrifhaai, die snorkelaars dicht bij de kust regelmatig tegenkomen en die zelfs vanaf de kust zou kunnen worden gezien.

Toen ik me samen met mijn partner, Lisa, aansloot bij het Sea Shepherd Conservation Society team in de Galapagos, om te helpen bij een nieuw en spannend haaieneducatie initiatief, stelde ik me voor dat het project zou bijdragen aan de aanzienlijke, reeds bestaande, literatuur en instandhoudingspogingen, die waren voltooid of gaande waren in de streek. Maar ik kreeg een schok!

Sea Shepherd directeur Sean O’Hearn-Gimenez legde me al snel de werkelijke situatie uit: ‘’De haaien in de Galapagos gaan dramatisch achteruit in een tijdsbestek waarin onvoldoende onderzoek is voltooid teneinde kwantitatief vast te stellen hoeveel haaien er zijn en om het waarschijnlijk geschatte aantal van achteruitgang vast te stellen. We weten van locale duikmeesters dat in veel plaatsen enkel nog ongeveer de helft van het aantal haaien wordt gezien dat tien jaar geleden aanwezig was. Maar haaienonderzoek is vaak ingewikkeld en duur en dit heeft wetenschappers begrensd tot het uitvoeren van slechts een handjevol studies.’’

De belangrijkste reden voor deze dramatische achteruitgang van haaienpopulaties, niet enkel in de Galapagos, maar wereldwijd, kan in één woord worden samengevat: Haaienvinnensoep. Deze maaltijd zou overigens smakeloos zijn zonder smaakversterkers zoals kip, maar dit nu terzijde. Het wordt gezien als een symbool van rijkdom en status in de Aziatische landen, waar het populair is, en haaienvinnen voldoende hoge prijzen bereiken om wereldwijde visserij te rechtvaardigen. Alhoewel verboden in Ecuador en binnen het Galapagos zeereservaat, gaan zowel Ecuadoraanse als buitenlandse vissers regelmatig de wateren van de Galapagos binnen, om de vinnen van haaien af te snijden één van de meest verkwistende visserijpraktijken van al.

‘’Ondanks dat we een patrouilleboot aan het Nationale Park van de Galapagos doneren, om de beschermende maatregelen binnen het reservaat te verbeteren’’, legt Sean uit, ‘’realiseren we ons nu, dat een andere meer lange-termijn-benadering die is gericht op de gemeenschap, ook vereist is om de haaien en de kostwinning van veel mensen, die hun brood verdienen met het ecotoerisme, in bescherming te nemen.’’

Deze nieuwe benadering beoogt de mensen van de Galapagos erbij te betrekken, door hun bewustzijn over de haaien, die op de drempel van hun deur leven, te vergroten. Met name Sea Shepherd wil zich richten op waarom de haaien zulke fascinerende dieren zijn, die ons respect en onze bewondering waard zijn, en waarom ze levend zoveel meer waard zijn dan dood.

Om dit te bereiken gedurende de tijd dat we erbij betrokken waren, ging Lisa van start met het ontwerp van een schooleducatiepakket en veldbezoekprogramma, terwijl ik de taak kreeg om het project te leiden een veldgids te produceren over de haaien op de Galapagoseilanden.

In Groot-Britannië werk ik voor een ethische conservatie-ondersteunende, uitgever, genaamd ‘WILDGuides’, dus ik was in mijn element met mijn nieuwe baan. Hoe meer ik in het project dook, des te opgetogener ik raakte. We ontdekten al snel dat er een gebrek was aan bruikbare identificatiegidsen voor de streek, en met het aantal duiktoeristen was het wel duidelijk dat hier behoefte aan was. Maar nog belangrijker is dat we ons realiseerden dat we deze gidsen konden gebruiken als een middel om meer over de haaien op de Galapagos te ontdekken, door de lezers aan te moedigen om hun observaties terug naar ons te rapporteren.

Zij aan zij werkend met Patricia Zarate van het Charles Darwin Onderzoek Centrum, plannen we nu om een eenvoudige samenvatting in te sluiten bij elke gids, wat ons zou moeten helpen om belangrijke vragen te beantwoorden over diversiteit, overvloed, gedrag en verspreiding van soorten. Niet alleen zal informatie ons direct helpen bij onze conservatiepogingen, het zal ons ook in de gelegenheid stellen om de kwaliteit en relevantie van het educatieve materiaal dat wij verschaffen aan scholen en andere gebruikersgroepen te verbeteren.

Gedurende onze drie maanden met Sea Shepherd werkten we met een fantastisch team en maakten we beduidende vooruitgang met onze projecten. Ongeveer de helft van de gids is nu voltooid, met foto’s en in kaart gebrachte gegevens, die momenteel zijn nagespeurd. Indien succesvolle financiering ons is gegund, hopen we een publicatiedatum vast te stellen in 2007.

We hadden een onvergetelijke tijd op de Galapagos, niet alleen door met eigen ogen de unieke en kwetsbare ecosystemen op land en in het water te zien, maar ook, dankzij Sea Shepherd, door op een bescheiden manier bij te dragen aan hun toekomst en behoud. Een speciaal woord van dank gaat naar Sean, Hans, Michelle, Lenin en Rosemary voor het ons verwelkomen in de Sea Shepherd familie. Ga door met het goede werk, mensen!

Dylan Walker

Dylan Walker is een conservator, auteur en reisleider met een academische graad in de zeezoogdierwetenschap. Hij werkt voor WILDGuides uitgeverij (www.wildguides.co.uk ), runt zijn eigen fotografische website op www.breathtakingwhales.com en leidt walvis kijk rondleidingen over de gehele wereld. Hij kan worden gecontacteerd via dylanhwalker@yahoo.co.uk

Als je een duiker, maritiem bioloog, onderwaterfotograaf of simpelweg een vrijwilliger bent, die wil helpen bij het Sea Shepherd haaieneducatie initiatief op de Galapagos, zend dan alsjeblieft een email naar Sean O'Hearn-Gimenez via sean@seashepherd.org voor nadere details.