Na twee weken van onderhandelingen is de jaarlijkse vergadering van de Commissie voor het Behoud van de Mariene Levensbronnen van Antarctica (CCAMLR), het intergouvernementele orgaan dat verantwoordelijk is voor de bescherming van het mariene leven in de Zuidelijke Oceaan, geëindigd in opnieuw een patstelling over een voorstel uit 2018 om een marien beschermd gebied (MPA) van 670.000 vierkante mijl in te stellen rond het iconische Antarctisch Schiereiland.

Het voorstel werd voor het zevende jaar op rij niet aangenomen, ondanks de vastberaden inspanningen van natuurbeschermers die zich blijven scharen achter een initiatief dat slechts door twee van de 27 lidstaten wordt tegengehouden: de Volksrepubliek China en de Russische Federatie.

Elke beschermingsmaatregel die binnen CCAMLR wordt voorgesteld, vereist unanieme steun van alle lidstaten — een regel die herhaaldelijk pogingen heeft gefrustreerd om een van ’s werelds meest vitale krillhabitats te beschermen. Krill, een klein garnaalachtig kreeftachtigen, vormt de belangrijkste voedselbron voor baleinwalvissen, waardoor het Antarctisch Schiereiland een van de belangrijkste voedingsgebieden ter wereld is voor vinvissen en bultruggen.

CCAMLR komt jaarlijks bijeen om ecologisch cruciale besluiten te nemen over de krillvisserij, waaronder de instelling van mariene beschermde gebieden en het vaststellen van de zogenoemde trigger catch limit: de maximale hoeveelheid krill die mag worden geoogst voordat de visserij voor dat seizoen wordt gesloten.

Vorig jaar werd een essentiële beschermingsmaatregel — die vereiste dat de totale krillvangst over een groter geografisch gebied werd verspreid om het risico op lokale uitputting te verkleinen — niet verlengd. Het wegvallen van dit lang bestaande beschermingskader, zonder dat er een vervangend plan werd ingevoerd, heeft opnieuw grote zorgen gewekt over de krillpopulaties, met name rond het Antarctisch Schiereiland.

De ongekend vroege sluiting van de Antarctische krillvisserij, nog vóór het einde van het vorige seizoen, kan erop wijzen dat deze concentratie van visserijinspanning problematisch is. Zonder de zogenoemde move-on clause is de milieu-impact van de krillvisserij meer geconcentreerd dan ooit tevoren, omdat de volledige vangst uit één enkel gebied kan worden gehaald — doorgaans precies daar waar walvissen, zeehonden en pinguïns foerageren.

Een van de krachtigste argumenten voor het instellen van het mariene beschermde gebied is dat de dichtheid van krill rond het Antarctisch Schiereiland — waar een groot deel van de huidige visserij-inspanning is geconcentreerd — sinds de jaren zeventig mogelijk met wel 80 procent is afgenomen. Onderzoekers geloven dat deze scherpe daling van de krillstand ook gevolgen heeft voor de populaties van Adéliepinguïns en kinbandpinguïns, waarvan de aantallen de afgelopen veertig jaar respectievelijk met 42 procent en 68 procent zijn gedaald.

Een in 2023 gepubliceerde, peer-reviewde studie concludeerde dat de beschikbaarheid van krill ook een beperkende factor is voor, en invloed heeft op, de voortplantingscijfers van bultrugwalvissen. Daarbij werden “aanhoudende opwarming van de oceaan en toegenomen visserij” expliciet genoemd als oorzaken van de afname van krillpopulaties, wat waarschijnlijk gevolgen heeft voor de walvissen. Het zwangerschapspercentage van bultrugwalvissen bij het Westelijk Antarctisch Schiereiland daalde van 86% in 2017 naar 29% in 2020, na een afname van de krillbeschikbaarheid.

Terwijl cruciale beschermingsmaatregelen worden teruggedraaid of geblokkeerd, en krill — en de diersoorten die ervan afhankelijk zijn — verder achteruitgaan, breidt de krillvisserij zich juist uit.

Tijdens de CCAMLR-vergadering werd toestemming verleend aan de Volksrepubliek China om een nieuw gebouwde krillsupertrawler van 15.255 ton en 138 meter lang te certificeren. Dit schip zal naar verwachting in het komende seizoen het grootste vissersvaartuig zijn dat in Antarctica opereert.

Hoewel de diplomatieke patstelling voortduurt, groeit het momentum binnen de retail- en consumentenmarkt. Meer dan ooit rust nu de verantwoordelijkheid bij bedrijven en individuen om in actie te komen waar overheden hebben gefaald.

Een dag voordat de CCAMLR-vergadering werd afgesloten, werd de sombere stemming onder natuurbeschermingsdelegaties opgefleurd door een baanbrekende aankondiging van de gezondheids- en welzijnsgigant Holland & Barrett. Met meer dan 1.000 winkels in 19 landen maakte het bedrijf bekend dat het zal stoppen met het inkopen van alle op krill gebaseerde producten, in lijn met zijn inzet voor de bescherming van kwetsbare ecosystemen. Het is de eerste grote retailer in het Verenigd Koninkrijk die deze stap zet.

Dit besluit volgde op uitgebreide gesprekken met vertegenwoordigers van Sea Shepherd Global, die fotografisch bewijsmateriaal deelden waarop supertrawlers te zien zijn die opereren tussen foeragerende walvisgroepen in een gebied van zó groot ecologisch belang dat het al bijna tien jaar jaarlijks wordt voorgesteld als marien beschermd gebied.