News
Omslag in strijd bescherming Antarctica
woensdag, 27 Mei, 2026
Drie jaar op rij reisde Sea Shepherd naar de Zuidelijke Oceaan om de activiteiten van de industriële krillvisserijvloot te documenteren. De beelden die door de bemanning werden vastgelegd – evenals door meegereisde journalisten van de Associated Press en documentairemakers van David Attenboroughs Ocean – toonden de wereld schokkende beelden van enorme vissersschepen die krill opzuigden midden tussen groepen foeragerende walvissen.
Waar veel mensen Antarctica beschouwen als een beschermd en ongerept toevluchtsoord voor pinguïns, zeehonden, walvissen en andere mariene diersoorten, maakten wij zichtbaar dat het in werkelijkheid ook een gebied is waar op industriële schaal wordt gevist.
De krillvisserijvloot opereerde jarenlang grotendeels buiten het zicht van het publiek, totdat wij er camera’s en internationale media naartoe brachten. Maar hoewel beelden en ooggetuigenverslagen de aandacht van de wereld kunnen trekken, ontbrak er altijd nog een cruciaal onderdeel van de puzzel: de wetenschap.
Dit jaar veranderde dat volledig. Onafhankelijke wetenschappers, die aan boord van de Allankay werden ontvangen, transformeerden de expeditie van een missie die met documentatie de destructieve krillindustrie onder de aandacht bracht tot een van de meest betekenisvolle wetenschappelijke onderzoeken van de afgelopen jaren in de regio van de South Orkney-eilanden.
Onder hen bevonden zich dr. Matthew Savoca van het Stanford University Hopkins Marine Station, dr. Ted Cheeseman van de University of California, Santa Cruz en medeoprichter van Happywhale, dr. Matt Germishuizen van de Universiteit van Pretoria in Zuid-Afrika, en Matt Koller. Deze onafhankelijke onderzoekers brachten, met ondersteuning van de bemanning van Sea Shepherd, meerdere weken in het veld door om wetenschappelijk bewijs rechtstreeks op locatie te verzamelen.
“Ik denk dat dit zonder twijfel een baanbrekende en fundamentele expeditie is geweest. Als we over tien jaar kunnen terugkijken en kunnen zeggen dat deze reis de basis heeft gelegd voor goede besluitvorming, dan zal ik daar enorm tevreden mee zijn.”
Dr. Ted Cheeseman, UC Santa Cruz
TERUGKEER NAAR DE SOUTH ORKNEY-EILANDEN
Toen de Allankay terugkeerde naar de wateren rond Coronation Island – het grootste eiland van de South Orkney-eilanden – was de reactie van de onderzoekers aan boord onmiddellijk. Zelfs wetenschappers die hun hele carrière walvissen hebben bestudeerd, waren verbluft door wat zij aantroffen.
“Het is ongelooflijk om zo’n overvloed aan dieren te zien,” zei Cheeseman. “Dit is een wereld waarin de meeste van deze walvissen ooit zijn gedood.”
Het belang van die reactie kan nauwelijks worden overschat. Dit zijn wetenschappers die gewend zijn te werken in mariene ecosystemen over de hele wereld, en toch verraste de dichtheid van walvissen rond de South Orkney-eilanden hen nog steeds. Hun verwondering bevestigde wat de bemanningen van Sea Shepherd tijdens meerdere campagnes al hadden ervaren: de Zuidelijke Oceaan is geen lege, bevroren wildernis aan het einde van de wereld. Het is een van de grootste levende ecosystemen op aarde.
“We hebben herontdekt – of zijn bezig opnieuw te ontdekken en met de wereld te delen – dat de South Orkney-eilanden een van de belangrijkste natuurgebieden ter wereld zijn,” zei dr. Matthew Savoca van het Standford University Hopkins Marine Station.
In deze wateren duiken bultruggen door dichte zwermen krill om zich te voeden, terwijl vinvissen vlakbij aan de oppervlakte verschijnen. Zeevogels zweven en duiken boven hen. Pinguïns en zeehonden bewegen zich door hetzelfde ecosysteem. Onder het wateroppervlak bevindt zich de basis die dit alles mogelijk maakt: Antarctische krill, een van de belangrijkste soorten in het voedselweb van de Zuidelijke Oceaan.
Gedurende een groot deel van de vorige eeuw werd dit ecosysteem verwoest door de industriële walvisvaart. Complete walvispopulaties werden tot de rand van instorting gebracht. Het herstel dat nu plaatsvindt, behoort tot de meest opmerkelijke terugkeer van wilde dieren op aarde, en de South Orkney-eilanden lijken een van de plekken te zijn waar dat herstel zich het duidelijkst manifesteert.
“Dit is alsof Yosemite National Park, Yellowstone National Park en Denali National Park allemaal in één gebied samenkomen,” zei Cheeseman. “En toch is het geen beschermd natuurgebied. Het is een industriële visserijzone. Zijn dat echt onze waarden? Ik denk van niet.”
De expeditie documenteerde niet alleen grote concentraties foeragerende walvissen, maar ook de terugkeer van gedragingen die door de commerciële walvisvaart vrijwel waren verdwenen.
“De commerciële walvisvaart heeft bultrugwalvissen bijna uitgeroeid; ze heeft ook vrijwel al hun natuurlijke gedragingen uit de oceanen doen verdwijnen,” zei Savoca.
Het onderzoeksteam observeerde de terugkeer van complexe sociale jacht- en foerageertechnieken, waaronder bubble-net feeding bij bultrugwalvissen en echelon feeding bij vinvissen.
“Het is werkelijk fantastisch dat we nu op een punt zijn gekomen in het herstel van de bultrugwalvispopulatie waarop we deze sociale vormen van bubble-net feeding weer op grote schaal in de oceanen van de wereld kunnen waarnemen. Wij zijn de eerste generatie die de terugkeer van de vinvissen mag meemaken — de terugkeer van de reuzen.”
Dr. Matt Savoca.
Tegelijkertijd benadrukten de wetenschappers dat het herstel van de walvispopulaties nog steeds kwetsbaar en verre van voltooid is. “Blauwe vinvissen zijn nog lang niet hersteld.”
De overvloed aan dieren die de wetenschappers waarnamen, was niet alleen emotioneel indrukwekkend. Ze riep ook dringende wetenschappelijke en politieke vragen op. Als de South Orkney eilanden daadwerkelijk een van de belangrijkste voedselgebieden voor walvissen in de Zuidelijke Oceaan vormen, wat betekent het dan dat juist deze wateren ook tot de gebieden behoren waar industriële krillvissers het meest actief zijn?
Deze vraag raakt de kern van het debat over de toekomst van Antarctica. Terwijl walvispopulaties zich langzaam herstellen van de verwoestende gevolgen van de industriële walvisvaart, wordt de basis van hun voedselvoorziening — Antarctische krill — op grote schaal bevist. Het roept de vraag op of het mogelijk is om het herstel van walvissen werkelijk veilig te stellen zonder tegelijkertijd hun belangrijkste voedselbron beter te beschermen.
WAAROM WETENSCHAP ZO BELANGRIJK IS
In tegenstelling tot illegale walvisvangst is de krillvisserij legaal en wordt zij internationaal beheerd door de Commission for the Conservation of Antarctic Marine Living Resources (CCAMLR). Dat onderscheid is belangrijk, omdat de bescherming van de Zuidelijke Oceaan niet alleen zal afhangen van publieke verontwaardiging, maar ook van wetenschappelijk bewijs dat internationale beleidsvorming kan beïnvloeden. Ondanks wat iedereen inmiddels met eigen ogen kan zien, blijft de krillindustrie volhouden dat de Antarctische krillvisserij duurzaam is. Maar Sea Shepherds vierde Antarctic Defense Campaign markeert een beslissende verandering in de manier waarop dit verhaal wordt verteld.
Bij het nemen van beheers- en reguleringsbesluiten hanteert CCAMLR momenteel het zogenoemde voorzorgsbeginsel. Daarbij wordt rekening gehouden met de impact op pinguïns en zeehonden, maar niet op walvissen. Dat vormt een belangrijke lacune in de regelgeving. De gegevens die tijdens deze expeditie zijn verzameld, zullen echter de basis vormen voor wetenschappelijke publicaties die door vakgenoten worden beoordeeld (peer-reviewed). Zulke studies zullen binnen CCAMLR aanzienlijk meer gewicht in de schaal leggen dan campagnebeelden ooit hebben gedaan.
“Het is één ding wanneer Sea Shepherd dit ziet en erover rapporteert,” zegt Peter Hammarstedt, Campagnedirecteur van Sea Shepherd Global. “Het is iets heel anders wanneer onafhankelijke onderzoekers gegevens kunnen verzamelen en die gegevens kunnen presenteren aan de mensen die het beleid bepalen.”
Die behoefte aan wetenschappelijk bewijs vormde de basis van de expeditie van 2026. Voor Savoca was de omvang van de kans uitzonderlijk.
“Dit is een zeer zeldzame gelegenheid; dit is het langste wetenschappelijke onderzoek dat ooit in deze regio is uitgevoerd.”
De Zuidelijke Oceaan blijft een van de minst bestudeerde mariene ecosystemen op aarde, vooral in precies die gebieden waar tegenwoordig een geconcentreerde industriële krillvisserij plaatsvindt. Tegelijkertijd blijft de krillindustrie volhouden dat de visserijdruk in Antarctica duurzaam is en wetenschappelijk verantwoord wordt beheerd.
De waarde van deze expeditie ligt niet alleen in wat werd waargenomen, maar ook in wat systematisch werd vastgelegd. Het onderzoeksteam documenteerde herhaaldelijk een ruimtelijke overlap tussen grote concentraties walvissen en actieve krillvisserijactiviteiten.
“Eén heel duidelijk patroon is dat er veel walvissen zijn wanneer we in de buurt van de krillvissers opereren,” zegt Cheeseman. “Er is mogelijk sprake van concurrentie om leefgebied en voedselbronnen. Dat is een hypothese, maar mijn taak als wetenschapper is om die te proberen te weerleggen. En als ik dat niet kan, dan zou ze wel eens waar kunnen zijn.”
De onderzoekers benadrukten daarnaast dat walvissen zelf een essentiële rol spelen in gezonde oceanen en niet slechts consumenten zijn binnen het ecosysteem.
“Wanneer walvissen grote hoeveelheden krill of vis eten, scheiden ze een groot deel van die voedingsstoffen weer uit,” legt Savoca uit. “Die voedingsstoffen zijn cruciaal omdat ze worden teruggevoerd naar de basis van het mariene voedselweb. Visserij doet precies het tegenovergestelde: zij haalt die productiviteit uit het ecosysteem weg.”
Dat is precies waarom wetenschap zo belangrijk is. Beelden alleen kunnen door beleidsmakers terzijde worden geschoven. Industrieën kunnen proberen te herinterpreteren wat mensen zien. Maar onafhankelijk verzamelde ecologische gegevens — verzameld in het veld, gedurende weken van observatie en door gekwalificeerde wetenschappers — zijn veel moeilijker te negeren binnen de instellingen die verantwoordelijk zijn voor het beheer van Antarctica.
Terwijl de expeditie vorderde, werkten bemanning en wetenschappers zij aan zij: zij verzamelden meetgegevens, filmden industriële visserijactiviteiten en documenteerden walvisconcentraties in realtime. Tegelijkertijd intensiveerde het mediateam van Sea Shepherd aan boord zijn inspanningen om een van de meest afgelegen ecosystemen ter wereld zichtbaar te maken voor het publiek via de negendelige webserie "Edge of the World: Krill Crisis". Daarin worden de schoonheid en het wonder van Antarctica en zijn wilde dieren scherp afgezet tegen de realiteit van de industriële krillvisserij.
“Ik denk dat deze plek voor zichzelf spreekt,” zegt Savoca. “We hoeven de plek alleen maar bij de mensen te brengen.”
Wat er hierna gebeurt, zal afhangen van hoe dit bewijsmateriaal wordt ingezet: in wetenschappelijk onderzoek, in publieke campagnes en in de vergaderzalen van CCAMLR, waar de beslissingen over de toekomst van Antarctica worden genomen.
“Wij hopen dat dit bewijsmateriaal kan aantonen dat walvissen een noodzakelijke toevoeging zijn aan het voorzorgsbeginsel van CCAMLR. Dat zou vervolgens kunnen leiden tot aanzienlijke beperkingen van, of zelfs een einde aan, de krillvisserij in de voedselgebieden van walvissen.”
Peter Hammarstedt, Campaign Director Sea Shepherd Global.
Onze inspanningen om de Antarctische krillvisserij te beëindigen werpen inmiddels ook hun vruchten af binnen onze consumentencampagne, die zich richt op de wereldwijde markten die de vraag naar krill aanjagen, zoals de omega 3-supplementenindustrie. Holland & Barrett was de eerste Britse retailer die stopte met de verkoop van supplementen op basis van krill, nadat het bedrijf in februari samen met Sea Shepherd de Krill Pledge had ontwikkeld. Sindsdien hebben ook een fabrikant en twee van de grootste Duitse drogisterijketens besloten om krill uit hun productassortiment te verwijderen.
Duitsland was ooit de grootste markt ter wereld voor krilloliesupplementen, maar inmiddels zal het in meer dan 80% van de Duitse winkels onmogelijk zijn om producten op basis van krill te vinden.
Publieke bewustwording, verschuivingen in de markt en toenemende internationale aandacht zullen allemaal een rol spelen bij de vraag of een van de belangrijkste mariene ecosystemen ter wereld kan worden beschermd voordat industriële exploitatie het onomkeerbaar verandert.
Voor Cheeseman blijft de kern van de zaak eenvoudig:
“Het enige wat we eigenlijk hoeven te doen, is de wereld laten zien wat hier aanwezig is. De bescherming zal dan vanzelf volgen.”
Lees meer over Operation Antarctica Defense: https://www.seashepherdglobal.org/our-campaigns/antarctica-defense/